Veerkrachtige Gezondheid

  >  

Gezondheid en contact met diverse bacteriën.

Al sinds de tijd dat we jager-verzamelaars waren, leven we samen met allerlei micro-organismen. Micro-organismen zijn niet zichtbaar met het blote oog, maar overal om ons heen aanwezig. We komen hiermee vooral in contact via de omgeving waarin we ons bevinden (natuur, buitenlucht, dieren) en via het voedsel dat we tot ons nemen. Wij, en ook ons immuunsysteem, zijn samen met deze micro-organismen geëvolueerd. Zonder deze co-evolutie zouden onze darmen er bijvoorbeeld anders uit hebben gezien en zou onze spijsvertering niet zo efficiënt verlopen. Hetzelfde geldt voor ons ademhalingssysteem. Ons immuunsysteem is getraind om de aanwezigheid van deze gunstige micro-organismen te tolereren, zodat volop van de positieve werkingen geprofiteerd kan worden. We zouden deze micro-organismen dus ook onze “oude vrienden” kunnen noemen.

Nadat we in grotere groepen zijn gaan leven (urbanisatie) zijn daar vaker acute infecties van ziekteverwekkende bacteriën en virussen, zoals cholera, de pest en corona bijgekomen. Deze leidden of tot de dood, of tot een sterke immunorepressie maar dus niet tot immunotolerantie, zoals bij onze “oude vrienden” het geval is.

Sindsdien zijn we steeds sterieler gaan leven. We zijn steeds strikter op de hygiëne gaan letten, bijvoorbeeld door antimicrobiële reinigingsmiddelen en antibiotica te gaan gebruiken. Daardoor zijn we veel minder vaak ten prooi gevallen aan acute infectieziekten door ziekteverwekkende bacteriën, die in dichtbevolkte gebieden veel voorkomen.

Er zijn sterke aanwijzingen dat een verstoord darmmicrobioom bijvoorbeeld kan leiden tot chronische darmontstekingen, obesitas en diabetes.

 

Blootstelling aan een grote variatie van micro-organismen is dus erg belangrijk. Gedeeltelijk gaat het hierbij om micro-organismen die met ons samenleven op de huid en in de darmen: ons microbioom. Bij muizen is bekend dat een steriel darmstelsel leidt tot angstaanvallen en dat het toedienen van een goed microbioom kan leiden tot minder gedrag dat duidt op depressie. Ook bij mensen is aangetoond dat een jeugd in een stedelijke omgeving leidt tot stressgevoeligheid. Dit zou deels ook kunnen liggen aan minder blootstelling aan een diversiteit van micro-organismen. De invloeden van het darm-microbioom op het functioneren van de hersenen is te verklaren door de aanwezigheid van de “hersen-darm-as”, een onderdeel van ons centraal zenuwstelsel. Een divers microbioom is essentieel voor een goed functionerend zenuwstelsel.

Het blootgesteld worden aan een diverse microbiële input is dus erg belangrijk voor het creëren en behouden van een goede gezondheid. Tegelijkertijd is het natuurlijk belangrijk om te voorkomen dat kwetsbare en gezonde mensen in aanraking komen met een te grote hoeveelheid van ziekteverwekkende micro-organismen. Het komt soms voor dat dergelijke uitbraken komen vanuit verse groentes.

Na onderzoek is geconcludeerd dat deze uitbraken altijd samengaan met een onbalans van het microbioom van deze groentes.

Ook groentes hebben hun eigen microbioom, die verschillend is per groentesoort en bestaat uit een combinatie van ziekteverwekkende en onschadelijke bacteriën, die niet te verwijderen zijn, omdat ze deels binnenin de plant aanwezig zijn.
Zolang het microbioom van de plant in balans is, is dat geen probleem, integendeel, het consumeren hiervan is goed voor de consument (old friends). In de landbouw wordt steeds meer aandacht besteed aan het positieve effecten van een gezond plantenmicrobioom. Zie verder tab voeding.

 

Kortom, door weer in contact te leven met de diversiteit aan micro-organismen waarmee we samen zijn geëvolueerd, kunnen we onze gezondheid bevorderen. In de tabs Voeding en Leefomgeving kan je lezen hoe je dit kan doen.

Lees ook over Voeding

Home   >   Voeding

Top